Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi

http://www.ilefarsiv.com/ki/

ilef.net Anasayfa    kültür ve iletişim Başsayfa    2003 / 2003 (6/1) Kış | Winter

Anasayfa




Zındık ve Sapkın: Türk ve İslâm Topluluklarında Demonik Düşünce

07/06/2003

Profane and Heretic: Demonic Thought in Turkish and Islamic Communities

Özgür Taburoğlu ODTÜ Sosyoloji Bölümü

Özet “Batılı” anlamda gerçek dünyevi kültürün ortaya çıkışı Rönesans dönemiyle başlar. Türkiye coğrafyasında benzeri bir yönelimi, sanatsal ve kültürel alanda geçerli olmak üzere, Lâle Devri’nde bulabiliriz. Dünyevi kültürün ortaya çıkışı, demonik bir düşünce yapısının açtığı panteist bir doğa kavrayışı ve çoğul bir kozmolojinin içerisinden olanaklıdır. Demonik düşünce aracılığıyla yeryüzü zındık bir uzay halini alır. Temel bir “yoldan çıkma” becerisi olarak demonik düşünce içerisinde, bütünlüklü metafizik yörüngeden uzaklaşan tekil ve kendinde varlıklar, monad’lar ortaya çıkar. Şerif Mardin, özellikle İslâm’ın etkisi altındaki coğrafyaları böylesi bir demonik yönelimden yoksun bulur. Bu “noksanlık” “gerçek yaratıcılık”ın da yolunu keser. Mardin’e göre Türk yazını, psikolojisi ve tüm diğer beşeri bilimler bu noksanlık sonucunda yarım kalırlar. Dünyevileşmeyi ve sekülerliği gerçek anlamda deneyimleyemeyen bir kültürde, ortaya çıkan tüm metinler tektanrılı bir kozmolojinin eğretilemesi, çeşitlemesi gibi durur. Demonik kavrayışa ulaşamayan yazınsal ya da plastik bir formda ortaya çıkarılan tüm ürünler, tekkatlı bir hakikatın birer çeşitlemesi, kenar süsü gibi durur. Fakat tüm bu iddiaların ardında saklı Avrupa-merkezli ve şarkiyatçı önyargıyı da gözlemek zorunludur.

Abstract The emergence of profane world culture can be found in Renaissance period. In the geography of Turkey beginning of such a change, which can be limited with artistic and cultural expressions, is visible within Lâle period. The emergence of profane world culture is possible only within a panteistic conception of Earth, which is mainly formed by “demonic thought.” By the effect of demonic culture, Earth becomes a profane space and the celestial realm is no more main reference for the reality. Şerif Mardin caharacterizes the places, in which the Islamic thought has been a dominant culture, with the absence of demonic culture. Such an absence is also the major obstacle for genuine creativity. According to Mardin, Turkish literature, psychology and other human sciences are affected adversely by the absence of demonic world-view. All the productions in such a culture, which doesn’t experience the profanation and secularity, can be seen as the metaphors of monotheistic cosmology. Any textual or plastic forms can be seen as a decorative figure or variations for the single layered reality. But we must also pay attention to Eurocentric or orientalist bias, behind all such claims represented especially by Şerif Mardin.



kültür ve iletişim içinde
ilef.net'te
Web'de
ilef tanıtım filmi
radyoilef Canli Yayin
ilef Fotograf Galerileri
Gorünüm
ilef Web Sitesinden

2013-2014 Güz (TDİ101- YDİ101-YDİ102) UZEM Mazeret Sınavları

2013-14 Güz Dönem Sonu Sınav Programı

HALKLA İLİŞKİLER MODELLERİ DERSİ HAKKINDA

Can Dündar İLEF'te

2013-14 Güz Mazeret Sınav Programı

2013-2014 Güz Yarıyılı TDİ-I ile YDİ-101 ve 201( İng.) Uzaktan Eğitim Derslerinin Ara Sınav Programı


 

Bu yazıyı  Yazdır |   Sayfa Başı  
 
© kültür ve iletişim
ISSN 1301-7241 | kültürveiletişim Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi Mezunları Vakfı tarafından yayınlanmaktadır.


kültür ve iletişim Anasayfa | İletişim
ilef © 1996-2011 ilef Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi. Tüm hakları saklıdır. | Fakülte iletişim bilgileri